Er zijn diverse goede, informatieve boeken te koop. Het is belangrijk om voldoende basiskennis op te doen voordat men schapen gaat houden.

Feiten om te weten:
Een schaap herkauwt 4 tot 6 maal per 24 uur. De duur van het herkauwen is per keer 10 tot 50 minuten en zij maken ca 60 herkauwslagen per brok.
De ademhaling moet rustig en gelijkmatig zijn. Een te hoog tempo kan wijzen op ziekten.
De lichaamstemperatuur is 38º-39ºC met normale schommelingen o.i.v. activiteit en omgevingstemperatuur. Afwijkende temperaturen kunnen wijzen op mogelijke ziekten.
De normale kleur van de ongepigmenteerde huid en slijmvliezen is rose.
De neusspiegel moet koel zijn, de neusgaten schoon, de slijmvliezen normaal vochtig.
De wol is een goede gezondheidsindicator. Droge, breekbare wol, wolverlies en ontkleuring/verkleuring van de wol kunnen op ziekte, ondervoeding of mineralengebrek duiden.

De belangrijkste schapenziekten zijn:

Myiasis of huidmadenziekte
Dit is een ziekte die kan worden veroorzaakt door een aantal soorten vliegen, allen uit de orde van de tweevleugeligen. Een bekende veroorzaker is de groene vleesvlieg (Lucilia sericata, ook wel blauwgroene bromvlieg of schapengoudvlieg genoemd).
Deze vlieg legt haar eitjes op warme en vochtige plaatsen, vaak in de wol van schapen. Binnen enkele uren tot dagen komen er maden uit de eitjes, welke zich met mondhaken vastzetten aan de huid van het schaap. Hier voeden de maden zich met het vlees uit de huid. Wanneer er veel maden op een schaap zitten, kan het schaap zeer snel sterven. Deze vliegen zijn een ramp voor de schapenhouderij. Tegenwoordig zijn er ook gevallen bekend van myiasis bij runderen.
Myiasis komt meestal voor bij de staart maar ook vaak bovenop het schaap, zeker als het vochtig en warm weer is. Ook schapen zonder wol maar met hoorns kunnen myiasis krijgen, dan zitten de larven bij de hoorns.
Voor de preventie van myiasis zijn in ons land slechts twee middelen toegelaten, namelijk Neocidol (diazinon) en Clik (dicyclanil). Voor de behandeling van klinische myiasisgevallen is van deze twee middelen alleen Neocidol werkzaam. Omdat Neocidol nog niet beschikbaar is worstelen schapenhouders en dierenartsen met de vraag hoe ze schapen met myiasis goed kunnen behandelen. De stof die
daarvoor het meest geschikt is is ivermectine.
De volgende ivermectine bevattende preparaten zijn in ons land voor schapen toegelaten:
- Ivomec (10 mg/ml)
- Oramec (0,8 mg/ml)
- Panomec injectievloeistof (10 mg/ml)
- Noromec drench (0,8 mg/ml)
- Euromec injectievloeistof (10 mg/ml)

Zere bekjes of Ecthyma
Deze ziekte komt meestal voor in het voorjaar en de zomer. Het is een virus. Lichte aandoeningen blijven beperkt tot enkele zweertjes rond de snuit. Bij zwaardere aandoeningen kunnen ook de uier en de spenen van de ooi worden aangetast waardoor uierontsteking kan ontstaan. Men kan de lichte aandoeningen het beste bestrijden met gentiaan blauw.
Dit is een zoönose, men kan de ziekte krijgen, goede ontsmetting is belangrijk.

Besmettelijke oogontsteking of Mycoplasma conjunctivae
Dit wordt ook door een virus veroorzaakt. De oogontsteking begint met roodheid en zwelling van het bindvlies om vervolgens het hoornvlies aan te tasten. Behandel de ogen met een oogzalf met tetracycline en indien hardnekkig kan een injectie met antibioticum worden toegediend. Genezen dieren kunnen nog geruime tijd smetstofdrager blijven.

Het bloed of Entrerotoxaemie
De ziekte wordt veroorzaakt door een Clostridium bacterie en komt vooral voor bij jonge snelgroeiende weidelammeren. Enten is mogelijk, de beste methode is de drachtige schapen te enten. Deze bacteriën komen voor in de grond.

Rotkreupel
Rotkreupel is een besmettelijke klauwontsteking die veroorzaakt wordt door Bacteroïdes Nodosus en Fusobacterium Necrophorum samen. De ziekte is zeer besmettelijk en de uitbreiding van de besmetting vindt alleen plaats bij een temperatuur hoger dan 10ºC. Behandelen met antibiotica, bijsnijden van de klauwen en ontsmetten.

Hoeven zijn belangrijk, het hele gewicht van het schaap wordt verdeeld over 4 kleine oppervlakten en die moeten goed worden bijgehouden. Als schapen op zachte grond lopen moet men tenminste 3x per jaar bekappen, liever meer. Het is wenselijk om een harde ondergrond te maken bij de voederbak, dat kan schelen. Essentieel is om alle losse stukken weg te knippen/snijden, ook als men eventueel daardoor een bloeding krijgt. Regelmatig knippen/snijden zorgt ervoor dat de hoeven in goede conditie blijven.

Schurft
Wordt veroorzaakt door een 0,5 mm grote mijt, de psoroptes ovis. Zij voeden zich door een vloeistof uit de huid te zuigen. Op de huis ontstaan korsten waarin de vrouwtjes eieren leggen. Binnen 14 dagen is er uit het ei een volwassen mijt ontstaan. De besmetting gaat zeer snel. Er zijn diverse behandelingen mogelijk.

Wormen
Belangrijk is om de lammeren zo schoon mogelijk te houden en er is voldoende informatie over dit onderwerp voorhanden. Veterinair parasitologisch laboratorium

Stofwisselingsziekten

Acetonaemie of slepende melkziekte
Komt voor bij hoogdrachtige schapen,vooral bij meerlingdracht. De lammeren vragen zoveel voedsel, dat de ooi tekort komt en het suikergehalte in het bloed daalt. Door deze abnormale stofwisseling stijgt het gehalte aan acetonlichamen, de ooi wordt suf, het gezichtsvermogen gaat achteruit, de eetlust verdwijnt, kop ligt teruggeslagen, ze knarst met de tanden en ademt hoorbaar.
Melkziekte
Doet zich als regel voor tussen de 100ste en 130 ste dag van de dracht, steeds bij meerlingdracht en vaak bij oudere ooien. De beenvorming van de vrucht vergt dan veel Ca. De verschijnselen lijken veelop dei welke bij Acetonaemie voorkomen. Bij een tijdige behandeling door de dierenarts kan zo'n schaap gered worden.
Kopziekte
Komt vooral voor in het voorjaar op de top van de melkproductie wanneer de dieren in het jonge gras lopen. Door verschillende oorzaken wordt het magnesiumgehalte in het bloed te laag, waarbij het Ca gehalte is verlaagd. De verschijnselen zijn grotendeels hetzelfde als bij melkziekte. De ziekte verloopt doorgaans sneller en tijdig ingrijpen door de dierenarts is daarom dringend gewenst.